arrow-left-lightarrow-leftarrow-right-lightarrow-rightarrow-thin-left arrow-thin-right browser-search cup heart indicator laptop layers layout-4boxes layout-sideleft mail-heart mail map-pin mixer mouse nav paintbucket pencil-ruler phone picture play video
Insights On Topic

Generatiemanagement

Nieuw leiderschap en de kracht van diversiteit
Tekst: JOSÉ WIELAARD

Effectief inspelen op de uiteenlopende wensen en behoeften van verschillende generaties, wat vraagt dat van de nieuwe leider? Hoe herken en erken je verscheidenheid aan talent het beste? En hoe benut je die kennis dan?

Teams die diversiteit tonen in samenstelling kunnen creatiever en effectiever opereren dan homogene teams. Onderzoek naar diversiteit in teams richt zich niet alleen op persoonlijkheidsstijlen, verschillen in sekse of etniciteit. Er is ook aandacht voor samenwerking tussen de verschillende generaties. Leiding geven aan meerdere generaties vraagt om leiderschap dat recht doet aan de specifieke wensen, behoeften en eigenheid van alle betrokkenen. Hoe? Door generatiemanagement.

Veranderende markt
Trends en ontwikkelingen volgen elkaar steeds sneller op. De opkomst van sociale media, het gebruik van uiteenlopende devices en virtuele samenwerkingsverbanden maken snel delen van kennis mogelijk. Om onderscheidend te blijven, moeten organisaties hierop anticiperen. Zygmunt Bauman spreekt in ‘Vloeibare tijden’ (2011) over de overgang van een door productie en dienstverlening gedomineerde economie naar een kennis- en innovatie-economie.

Jonge honden en ervaren rotten
Niet alleen de markt verandert, hetzelfde geldt voor de manier waarop de verschillende generaties met nieuwe ontwikkelingen omgaan. Aansturing blijkt een hele opgave, vooral als medewerkers uit verschillende generaties elkaar niet begrijpen. Zo werkte ik onlangs met een team controleurs van een nutsbedrijf. Het team bestond uit zowel ‘jonge honden’ als ‘ervaren rotten’ en had een oudere leidinggevende. Er werden tablets uitgedeeld om werken bij de klant gemakkelijker te maken. De jonge generatie pakte het werken met de tablet moeiteloos op, maar was wel gepikeerd dat vooraf niet met hen was overlegd. De oudere controleurs vonden dát niet zo’n probleem, maar zij maakten als vanouds tijdens de dienst aantekeningen op papier en vulden de gegevens pas na werktijd in op de tablet. Dubbel werk dus. De jonge controleurs begrepen niet dat werken met een tablet voor hun oudere collega’s een aanpassing is die tijd en energie kost. Het leidde tot wederzijds onbegrip en spanningen. Daar moet je als leidinggevende iets mee.

Energiegevers en energievreters
Het geeft energie om werk te doen waar je goed in bent, dat je inspireert en bij je persoonlijkheid past. Als je inzicht hebt in wat ieders ‘energiegevers’ zijn, dan leidt dat tot wederzijds begrip tussen leidinggevende en medewerkers en medewerkers onderling. Door het (h)erkennen, waarderen en benutten van persoonlijke voorkeuren kunnen collega’s optimaal gebruik maken van elkaars kwaliteiten.

De kleurentaal van Insights Discovery helpt die energiegevers (persoonlijke voorkeuren en talenten) in beeld te brengen, maar laat ook zien wat de valkuilen zijn. De methodiek helpt om thema’s gemakkelijker bespreekbaar te maken en tot consensus te komen. De overeenkomsten in energiegevers tussen de verschillende generaties geven handvatten, bij het vormen van nieuw leiderschap.

Vier generaties
Op dit moment zien we vier generaties op de arbeidsmarkt. Aart Bontekoning formuleert in ‘Nieuwe Generaties in vergrijzende organisaties’ (2014) de enige in Nederland wetenschappelijk getoetste indeling.

“Aansturing blijkt een hele opgave”

Nieuw leiderschap
De veranderingen in de markt en de toenemende diversiteit in organisaties vragen om een nieuwe invulling van het begrip leiderschap, om nieuw leiderschap. Zoals in de tabel op de vorige pagina te zien is, zijn respect en waardering, balans tussen werk en privé en een prettige werksfeer belangrijke waarden, door de generaties heen. Nieuw leiderschap kan inspelen op deze generatie-overschrijdende waarden door ze te verbinden met de individuele behoeften van medewerkers.

Generatiespecifieke wensen
In vorige decennia was het gebruikelijk dat jongeren de ouderen volgden en zich aanpasten aan de voorgangers. Leiderschap was gebaseerd op hiërarchie, op de aanwezigheid van parate kennis en anciënniteit. Controle over medewerkers was essentieel. Maar leiderschap gebaseerd op structuur en beheersing werkt niet meer. In het licht van de ontwikkelingen is het belangrijk dat een leidinggevende oog heeft voor de persoonlijke en generatiespecifieke wensen van medewerkers.

Dat brengt me terug bij het verhaal over de controleurs met de tablets. Die teamleden waren niet tijdig geïnformeerd over de plannen om de werkprocessen te optimaliseren. Met name de oudere controleurs voelden zich ook overvallen door de ontwikkelingen, waar ze bovendien de noodzaak niet van inzagen. De leidinggevende - zelf behorend tot de oudere generatie - was er ten onrechte van uitgegaan dat de medewerkers hem wel zouden volgen in het veranderingsproces. Als hij zich had verdiept in de wijze waarop zijn medewerkers betrokken wilden worden bij de veranderingen, dan was er veel minder weerstand en spanning ontstaan en was het proces waarschijnlijk veel soepeler verlopen. Insights Discovery had hem daarbij kunnen helpen; had hem inzicht kunnen geven in de wijze waarop individuele medewerkers benaderd en gemotiveerd kunnen worden om optimaal te presteren.

Van competitie naar elkaar aanvullen
Snelheid, flexibiliteit en innoverend vermogen worden in toenemende mate als belangrijke kwaliteiten van medewerkers gezien. Het zijn de kenmerken van generatie Y, de medewerkers en leiders van de toekomst. Eerdere generaties hebben andere kwaliteiten, zoals kennis en ervaring. Als generaties respect opbrengen voor elkaars kwaliteiten in plaats van de competitie aan te gaan, ligt de weg open naar samenwerking op basis van diversiteit. De kleurentaal van Insights Discovery stimuleert dat teamleden elkaar aanvullen. Daar waar generatie Y snel kennis tot zich neemt, zorgen voorgaande generaties voor meer rust en diepgang. De combinatie van ‘ervaringen uit het verleden’ en het innoverend vermogen van de huidige generatie, zorgt voor een sterkere organisatie in de toekomst.

“Toenemende diversiteit vraagt om nieuw leiderschap”

WIE José Wielaard

WAT Specialist in het coachen van Young Professionals. Daarnaast begeleider van outplacementtrajecten. Tijdens teamtrainingen ligt de focus op het versterken van talenten van verschillende generaties. 

WAAROM José wil gepassioneerd mensen in beweging krijgen, zodat zij met energie en plezier aan het werk gaan. Vergroten van het zelfvertrouwen is het uitgangspunt voor het vinden van werk. José geniet van haar werk, dat gunt zij iedereen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *