arrow-left-lightarrow-leftarrow-right-lightarrow-rightarrow-thin-left arrow-thin-right browser-search cup heart indicator laptop layers layout-4boxes layout-sideleft mail-heart mail map-pin mixer mouse nav paintbucket pencil-ruler phone picture play video
Insights On Topic

Vince de Lange – Bondscoach Atletiek

Over de succesfactoren én valkuilen van een High Performing Team
Tekst: Maurien Moller & Harrold Waaijer

Is het bouwen van High Performing Teams een kunst of een vak? En wat kunnen we leren van de topsport? Vince de Lange over de succesfactoren én valkuilen van een High Performing Team.

Is het bouwen van een High Performing Team een kunst of een vak? Beide! Een kunst omdat er erg veel creativiteit nodig is en ik veel dingen ‘op gevoel’ doe, maar een vak omdat je pas creatief kunt zijn op het moment dat zo veel mogelijk kennis en vaardigheden beheerst worden. Je zult derhalve als coach doorlopend veel tijd moeten blijven besteden aan het vergroten van de nodige kennis en vaardigheden.

Welke technieken en kennis pas je toe als het gaat om aspecten als groepsdynamiek, teambuilding en mental training? Ik maak graag gebruik van mensen om me heen die mij hierin adviseren. Hierbij is ‘coach de coach’ een belangrijk aspect voor mij en heb ik het geluk getrouwd te zijn met – voor mij – de beste coach die ik me kan wensen.

Alhoewel verschillende methoden beheerst worden, gebruik ik het slechts als onderliggende kennis bij de samenstelling van het team en de bijsturing ervan. Indien nodig maak ik gebruik van een sportpsycholoog, maar dit is sporadisch. Ik zie mijn atleten dagelijks en mijn eigen positieve houding en acties hebben veel meer invloed dan al het andere.

Als het gaat om de samenstelling van de groep atleten die ik train, zet ik alle mogelijke middelen in om deze optimaal te houden. Als een atleet in de groep wordt opgenomen, moet ik er vrijwel zeker van zijn dat hij goed in de groep past, maar ook een meerwaarde is voor de groep. In de praktijk gebeurt dit voor een groot deel op intuïtie.

‘Ik wil na elke training met een grotere glimlach terug naar huis, dan waarmee ik naar de training ben gekomen’

Wanneer en hoe pas je deze technieken en methoden toe? Door het arbeids- en contact- intensieve karakter van de Tienkamp is dit een door-lopend proces. Als ik een aantal concrete momenten zou moeten noemen: na het outdoorseizoen hebben we een 1-op-1-evaluatie met de atleten. Tijdens deze evaluatie worden ook de plannen voor het nieuwe seizoen besproken. Dit proces herhaalt zich na het indoorseizoen. Tijdens trainingsstages en na het piektoernooi zijn er ook momenten waarop dit soort dingen gebeuren, maar dat is minder formeel. De trainingsstages zelf zijn bovendien erg goede momenten om de groepsdynamiek te optimaliseren.

Hoe oefen je feedback geven en ontvangen bij je atleten? De atleten worden hier – mits grootgebracht bij één van de bondscoaches – van jongs af aan mee ‘opgevoed’. Zij worden altijd ondersteund en gestimuleerd om continu feedback te geven. Hier is echter nog wel wat winst te behalen.

Houd je bij het samenstellen van je team rekening met de verschillende persoonlijkheden? Denk bijvoorbeeld aan een meer introverte of juist extraverte voorkeur. Absoluut! Vooral een goede balans tussen introverte atleten en extraverte atleten is essentieel. Ons team bestaat uit 3 tienkampers en 1 sprinter. De sprinter is extravert pur sang, 2 tienkampers hebben een meer introverte voorkeur en de 3e zit daartussenin. Juist dit geeft een goed evenwicht. De balans tussen ‘lol hebben’ en ‘hard werken’ is uitstekend. Maar ook de vaardigheden van de teamleden zijn bepalend: leren van elkaars sterke punten om de zwakke punten te verbeteren. Zo laat een sprinter de andere atleten beter trainen op snelheid.

In welke mate laat je de “I” in het team toe? Waar ligt de grens? Ik hecht zeer veel waarde aan de individuele belangen. Atletiek is een individuele sport en met de doelstelling om een medaille te halen op de Olympische Spelen is er geen enkele reden om dit anders te benaderen. Vanuit dit oogpunt zijn er dus geen grenzen, tenzij iets ten koste gaat van andere atleten binnen het team.

Wat is de rol van de meest succesvolle atleet in een team? Is dat ook automatisch de leider binnen het team? Ja. In ons geval is hij niet alleen informeel leider, maar heeft hij ook de rol van mentor. Iets dat goed uitpakt gezien de grote leeftijdsverschillen binnen het team. Het toevoegen van een ervaren sprinter – met 2 Olympische Spelen en meerdere internationale medailles op zijn naam – bleek wat dit betreft een gouden greep.

‘Atletiek is een individuele sport en met de doelstelling om een medaille te halen is er geen enkele reden om dit anders te benaderen’

Hoe krijg je na een selectieprocedure, waarbij je teamsamenstelling vaak verandert, de balans weer op orde? Hoe krijg je weer zo snel mogelijk een team? Dat is in ons geval geen issue: de selectieprocedure is een continu proces waarbij er gedurende de jaren atleten bij komen en afvalle